Светиот маченик Николај Софиски
17 мај (по стар стил)
Роден во гратчето Јанина во семејство на благочестиви родители. Само што научи да чита, почна да поминува денови и ноќи во проучување на душеспасителни книги. Особено сакаше да ги чита житијата на светите и да ги подражава нивните подвизи. Кога порасна го изучи чевларскиот занает и со својот труд не само што ги хранеше родителите, туку и даваше обилна милостина. Беше благоразумен, добар, убав и строен. Турците не ги сакаа таквите христијани, па тој беше принуден да пребега во Софија. Но, и тука го привлече вниманието на Турците кои решија да го преобратат во ислам. Во една пригода, го повикаа на ручек кај некој знаменит човек и во пијалокот му ставија средство за спиење. Штом Николај заспа со цврст сон, тие над него го извршија муслиманскиот обичај на обрезание. Кога се разбуди, тој многу го оплакуваше ова исмевање над себеси, и се реши да пострада за Христовата вера. Тој го проколна лажниот пророк Мухамед, и заедно со него и лажната вера. Озлобените Турци тепајќи го, го одведоа на суд. Во текот на судењето, еден од нив го удри толку силно што му ја скрши вилицата и му ги повреди очите. Но, таа ноќ, во затворот, Господ го исцели, и сите што го видоа тоа се восхитија. Следниот ден, судот го прогласи за невин, но и покрај тоа, фанатичната толпа муслимани го извлече надвор од градот и го погуби со каменување. Тоа се случи на 17 мај 1555 година. Телото на маченикот беше изгорено, а пепелта растурена на четирите страни на светот, согласно на указите од Куранот. Од маченикот христијаните успејаа да зачуваат дел од черепот, и неколку недогорени коски, кои потоа беа положени во храмот кој беше подигнат на тоа место, во чест на маченикот.
